 Metropolia
świętuje w Bytomiu 100. rocznicę III Powstania Śląskiego.
To było jedno z
najważniejszych wydarzeń w historii Górnego Śląska w XX wieku. Z 2 na 3
maja 1921 roku wybuchło III Powstanie Śląskie, którego efektem był
korzystny dla Polski podział Górnego Śląska. Szczególną rolę w walce o
polski Śląsk odegrał Bytom, gdzie swoją siedzibę miał Polski Komisariat
Plebiscytowy oraz gdzie zapadła decyzja o wybuchu powstania. To właśnie
ze względu na rolę, jaką odegrał wówczas Bytom, Metropolitalne obchody
100-lecia III Powstania Śląskiego odbędą się w naszym mieście.
Świętowanie zaczynamy już 2 maja, a wielki finał zaplanowano na 25
czerwca.
Zaczynamy 2 maja
Obchody 100. rocznicy III Powstania Śląskiego
rozpoczną się 2 maja mszą świętą w intencji Ojczyzny i Powstańców
Śląskich, po czym /od godz. 21.20/ na bytomskim Rynku oraz przy ul.
Gliwickiej, gdzie mieściła się siedziba Polskiego Komisariatu
Plebiscytowego, zaplanowano uroczystości upamiętniające wybuch powstania
z udziałem wojskowej asysty honorowej 34. Śląskiego Dywizjonu
Rakietowego Obrony Powietrznej w Bytomiu i Orkiestry Wojskowej z
Bytomia. W obchodach wezmą udział przedstawiciele władz Bytomia,
Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii oraz miast wchodzących w skład
Metropolii, a także radni, posłowie, senatorowie, zaproszeni goście oraz
mieszkańcy miasta. Uroczystości zakończą się /od godz. 22.00/
odsłonięciem instalacji artystycznej /mapping/ nawiązującej do
historycznych wydarzeń, jakie miały miejsce w 1921 roku. Warto dodać, że
2 maja będziemy również świętować 230. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3
Maja. Uroczystości odbędą się z zachowaniem reżimu sanitarnego.
Jakie atrakcje uświetnią jeszcze 100. rocznicę wybuchu
III Powstania Śląskiego
Wśród atrakcji, jakie Bytom przygotował w związku
z jubileuszem 100-lecia III Powstania Śląskiego dla mieszkańców Śląska,
będą m.in.: happeningi, warsztaty, wystawy oraz prezentacje muzyczne,
których zwieńczeniem będzie widowisko multimedialne - Tryptyk
Powstańczy, w którym zaprezentowane zostaną dzieje Bytomia od czasów
średniowiecza po współczesność oraz wydarzenia związane z III Powstaniem
Śląskim, jakie rozegrały się na Śląsku w 1921 roku.
Każdy,
kto zawita od 2 maja do 25 czerwca w Bytomiu będzie mógł wziąć udział w
wydarzeniach kulturalnych upamiętniających III Powstanie Śląskie. Jeśli
obostrzenia związane z pandemią nie pozwolą nam na bezpośrednie
spotkanie, wydarzenia będą odbywały się online. Transmisje przewidujemy
m.in. na kanale miasta Bytom w serwisie
YouTube.com.
Zgodnie z planem, uroczystości związane z
obchodami III Powstania Śląskiego rozpoczną się w Bytomiu 2 maja, a więc
w 100. rocznicę wybuchu powstania, a zakończą 25 czerwca. W tym dniu
bowiem przypada rocznica podpisania staraniem Wojciecha Korfantego
rozejmu w Błotnicy Strzeleckiej, faktycznie kończącego III Powstanie
Śląskie.
O
szczegółach związanych z organizacją Metropolitalnych Obchodów 100.
rocznicy III Powstania Śląskiego w Bytomiu będziemy Państwa na bieżąco
informować za pośrednictwem strony
www.bytom.pl
oraz miejskich kanałów społecznościowych.
Rys historyczny III Powstania Śląskiego
Wynik plebiscytu na Górnym Śląsku 20 marca 1921
roku, który miał zdecydować o przynależności tego regionu do Niemiec czy
Polski, nie zadowolił żadnej ze stron. Do porozumienia w sprawie
podziału Górnego Śląska nie potrafili dość również alianci. Brak decyzji
aliantów spowodował, że Wojciech Korfanty w obawie przed niekorzystnym
dla Polski podziałem Śląska, zdecydował o wybuchu III Powstania
Śląskiego.
Decyzję o jego rozpoczęciu podjęto w
nieistniejącym już hotelu „Lomnitz” przy ówczesnej ulicy
Gleiwitzerstrasse 10 w Bytomiu 30 kwietnia 1921 roku podczas spotkania
Wojciecha Korfantego z dowódcami wojskowymi. Korfanty stanął na czele
powstania, a dowódcą wojsk powstańczych został ppłk Maciej Mielżyński,
którego potem zastąpił ppłk. Kazimierz Zenkteller.
Powstańcy rozpoczęli działania bojowe z 2 na 3
maja, zaskakując początkowo oddziały niemieckie. Do ważniejszych walk
doszło w Królewskiej Hucie /dzisiejszy Chorzów/, Katowicach, Gliwicach
czy Zabrzu, a powstańcy dość szybko opanowali linię Odry /tzw. linię
Korfantego/. Powstańcom udało się również zająć 8 maja Górę św. Anny
oraz w walkach o Kędzierzyn i port na Odrze - tzw. Przystań Kozielską
/4-10 maja/ wyprzeć siły niemieckie za Odrę.
Sytuacja wojsk powstańczych zmieniła się wraz z
decyzją Wojciecha Korfantego, który po osiągniętych sukcesach zmierzał
do zakończenia powstania. 9 maja doszło do zawieszenia walk, jednak
strona niemiecka po uzupełnieniu sił i sprzętu 21 maja przystąpiła do
kontrofensywy. Wojskom niemieckim udało się zająć Górę św. Anny, a 4
czerwca ruszył atak na Kędzierzyn, który ostatecznie został zajęły przez
Niemców. Wobec postępów wojsk niemieckich, Wojciech Korfanty próbował
jak najszybciej doprowadzić do dyplomatycznego rozwiązania konfliktu,
zdając sobie sprawę, że wszystkie wysyłki powstańców mogą zostać
zaprzepaszczone.
Starania Wojciecha Korfantego mające na celu
zakończenie walk doprowadziły do podpisania 25 czerwca 1921 roku rozejmu
w Błotnicy Strzeleckiej. Do 5 lipca jednostki polskie i niemieckie
wycofały się z terenu plebiscytowego, co faktycznie oznaczało
zakończenie III Powstania Śląskiego.
Na efekty kolejnego zrywu na Górnym Śląsku strona
polska musiała czekać do 20 października 1921 roku. Wówczas Rada
Ambasadorów wielkich mocarstw zatwierdziła podział Górnego Śląska, na
mocy którego Polska otrzymała około 1/3 terytorium plebiscytowego z
większością górnośląskich hut i kopalń.
Świętujemy również 230. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3
Maja
Uchwalenie Konstytucji 3 Maja przez Sejm Wielki w
1791 roku to szczególne wydarzenie w dziejach Polski i Europy. Była to
bowiem pierwsza konstytucja nowożytna w Europie, a druga, po
amerykańskiej, na świecie. Dla naszego kraju, otoczonego z trzech stron
przez zaborców: Rosję, Prusy i Austrię, była to z kolei ostatnia próba
ratowania Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Polska pozostawiona sama
sobie próbowała ratować swoją niepodległość i suwerenność. Niestety,
wobec miażdżącej przewagi zaborców cztery lata później - w 1795 roku -
została na 123 lata wymazana z mapy Europy.
Zawyją syreny
W niedzielę, 2 maja podczas uroczystości
upamiętniających 100. rocznicę III Powstania Śląskiego oraz 230.
rocznice uchwalenia Konstytucji 3 Maja zawyją syreny alarmowe. Jak co
roku rocznicowe obchody są okazją, by przetestować sprawność systemu
ostrzegania i alarmowania ludności, który sygnalizuje mieszkańcom
skażenie środowiska, klęski żywiołowej i inne niebezpieczeństwa.
Bytomianie usłyszą dźwięk ciągły trwający minutę w trakcie capstrzyku
organizowanego na bytomskim Rynku.
|
Metropolia
świętuje w Bytomiu 100. rocznicę
